Ender Helvacıoğlu 40 yıl süren kanlı bir iç savaşa rağmen Türkiye toplumu Türkler ve Kürtler diye ikiye bölünmedi. Toplum bu savaşı devlet ile PKK arasındaki bir savaş olarak gördü, Türk ve Kürt halkları arasındaki bir savaş olarak değil. Türk PKK’yı, Kürt ise devleti düşman olarak görmüş olabilir; ama Türk Kürt’ü, Kürt de Türk’ü düşman olarak […] The post Ne kadar modernite ve cumhuriyet, o kadar kardeşlik ve eşitlik first appeared on Bilim ve Gelecek .
Ender Helvacıoğlu Devlet-millet çelişkisi tehlikelidir; iktidar-halk çelişkisine benzemez. İktidar ile halk arasındaki çelişki derinleşirse ya seçim ya da -seçim de engelleniyorsa- halk isyanı yoluyla iktidar değişir. Genellikle isyan noktasına varmadan “devlet müdahalesi” ile işler rayına sokulur. Çünkü görevi mevcut sistemin devamını sağlamak olan ve tarafsız bir hakemmiş gibi gözüken “devlet” diye bir araç vardır. Türkiye […] The post Devlet-millet çelişkisi first appeared on Bilim ve Gelecek .
The post Yeni nesil siyaset tuzağı first appeared on Bilim ve Gelecek .
Ender Helvacıoğlu Türkiye’nin “turuncu devrimi”, yani AKP eliyle rejimin değiştirilmesi, seçimler yoluyla gerçekleşti. AKP iktidarı, attığı her karşıdevrimci adımı “seçtirmeye” özen gösterdi. Şimdiye dek -bazıları muhalefetin ses çıkaramadığı hileler yoluyla olsa da- bunu başardı. Bugün de kazanabileceği bir seçim ortamı yaratarak iktidarının devamını sağlamaya uğraşıyor. Kısacası Türkiye’de seçimler önemli. Bu, toplumun demokratik birikiminin güçlülüğünü gösterdiği […] The post Türkiye koşullarında örgütlenme modelleri first appeared on Bilim ve Gelecek .
KAPAK DOSYASI Prof. Dr. Hasan Aydın İnançlar eleştirilemez midir? Dr. Hüseyin Karakuş İşkencenin ABD tarihçesi (1945-2025) BİLİŞİM DÜNYASINDAN / İzlem Gözükeleş Yapay zekâ ve sorumluluk boşluğu Mehmet Sakınç Genetiğin babası: Bahçedeki keşiş Gregor Mendel GENİŞ AÇI / Prof. Dr. Sedat Ölçer Gölgede kalan bir dehanın modern bilime yön veren mirası Emmy Noether’in sessiz devrimi Gülseli […] The post Bilim ve Gelecek Ağustos sayısı çıktı! first appeared on Bilim ve Gelecek .
Ali Törün/ Matematik Sohbetleri “Yeni yılın başlamasıyla beraber 1 Ocak’tan itibaren size 300 sterlinlik bir avans ödemesi yapmaktan memnuniyet duyarım. (…) İşlerim biraz yoluna girer girmez, çok mütevazı olduğunu bildiğim bu avansı kısa süre içinde artıracağıma söz veriyorum. (…) Karşılığında tüm zamanınızı talep edecek kadar mantıksız değilim, ancak sizden belirli aralıklarla bana çalışmam için birkaç […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post Matematik tarihinin en çarpıcı anlaşması first appeared on Bilim ve Gelecek .
Dr. Hüseyin Karakuş Nazi Almanya’sının mirası Nazi Almanya’sında psikiyatri ve tıp dünyası, “ırk hijyeni” ideolojisinin en agresif uygulayıcısı oldu. Rejim, 14 Temmuz 1933 tarihinde “Kalıtsal Hastalıklara Sahip Nesillerin Önlenmesi Kanunu”nu yürürlüğe koyarak şizofreni, manik depresyon, genetik epilepsi, Huntington koresi, genetik körlük, sağırlık, ciddi fiziksel deformasyonlar ve kronik alkolizm gibi hastalıklara sahip bireyleri zorla kısırlaştırma kararı […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post İşkencenin ABD tarihçesi (1945-2025) first appeared on Bilim ve Gelecek .
Gülseli Kırgıl (Hacettepe Üniversitesi, Biyoloji Bölümü, Ekoloji Anabilim Dalı) Şimalnaz Beşyıldız (Hacettepe Üniversitesi, Biyoloji Bölümü) Biyolojik çeşitlilik, genlerden ve bakterilerden ormanlar, savanlar, bozkırlar ya da mercan resifleri gibi tüm ekosistemlere kadar, Dünya üzerindeki yaşamın tüm biçimlerindeki çeşitliliğidir. Bugün gördüğümüz biyoçeşitlilik, giderek artan insan etkisine maruz kalan yaklaşık 4,6 milyar yıllık evrimin sonucudur. Biyoçeşitliliğin temelinde yer […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post Prof. Dr. Murat Türkeş ile söyleşi İklim/iklim değişikliği ve biyoçeşitlilik ilişkisi first appeared on Bilim ve Gelecek .
Mehmet Sakınç Gregor Mendel, Brünn’deki (Çek Cumhuriyeti, Moravya eyaletinin başkenti) Aziz Thomas Manastırı’nın Augustinusçu (İnsanın kurtuluşu için ilahi lütfun şart olduğunu ve aydınlanmanın ancak tanrısal ışıkla/ilhamla mümkün olabileceğini savunan felsefi düşünce) bir rahibi ve aynı zamanda “Brünn Modern Okulu”nda doğa tarihi ve fizik dersleri veren sivil bir çalışandı. Manastırın görevi devlet okullarına öğretmen sağlamaktı. Burası […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post Genetiğin babası: Bahçedeki keşiş Gregor Mendel first appeared on Bilim ve Gelecek .
Geniş Açı / Prof. Dr. Sedat Ölçer Emmy Noether, yalnızca matematiğin sınırlarını yeniden çizen bir dâhi değil, aynı zamanda entelektüel dürüstlüğün ve yılmaz azmin vücut bulmuş hâlidir. Onun hayatı, unutulmaz seslerin her zaman en gür çıkanlar olmadığını; asıl kalıcı olanların, sessizce üreten, dirençle çalışan ve gerçeğin peşinden yılmadan yürüyenler olduğunu hatırlatır. Göttingen’e bir ziyaret Temmuz […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post Gölgede kalan bir dehanın modern bilime yön veren mirası Emmy Noether’in sessiz devrimi first appeared on Bilim ve Gelecek .
Prof. Dr. Hasan Aydın -I- İnsan, yalnızca kuşku duyan, sorgulayan ve bilen bir varlık değildir; aynı zamanda inanan bir varlıktır. Belki de insan yaşamının büyük kısmı bilgiden çok inançlarla örülüdür. Çünkü insan, kesin olarak bildikleriyle değil, çoğu zaman henüz bilgiye dönüşmemiş kabuller, beklentiler ve güven ilişkileriyle yaşama tutunur. Konuşurken karşısındakinin kendisini anlayacağına, araştırma yaparken doğanın […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post İnançlar eleştirilemez midir? first appeared on Bilim ve Gelecek .
Bilişim Dünyasından / İzlem Gözükeleş Mart 2018’de Tesla Model X kullanan Apple mühendisi Walter Huang, aracının otoyolda yolu ayıran bariyere çarpması sonucu yaşamını yitirdi. Kaza sırasında Tesla’nın sürüş destek sistemi devredeydi. Tesla yönetimi, kazada sürücünün davranışlarının belirleyici olduğunu savunan açıklamalar yaptı. Ancak ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu’nun (NTSB) yürüttüğü soruşturmaya göre kazada hem Tesla’nın sürüş […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post Yapay zekâ ve sorumluluk boşluğu first appeared on Bilim ve Gelecek .
Bu sayının kapak dosyasında Prof. Dr. Hasan Aydın çok temel bir soruya yanıt arıyor: “İnançlar eleştirilemez midir?” İnançların eleştirilemez olduğu sıkça karşılaşılan bir tepkidir. Bu itiraz, tartışmayı sona erdiren bir ilke gibi kullanılır. Aydın makalesinde bu konuyu bütün boyutlarıyla ele alıyor. Önce inanç kavramını tartışıyor ve şu soruyu soruyor: “Bir insanın dinî, metafizik, ahlaki ya […] The post Ağustos sıcağı gibi konular first appeared on Bilim ve Gelecek .
Ender Helvacıoğlu Türkiye’de son 25 yıl içinde yakın tarihimizde görülmemiş ölçüde kitlesel halk hareketleri yaşandı: Büyük kentlerde yüzbinlerin sokağa döküldüğü cumhuriyet mitingleri ile yurt sathına yayılan ve 10 milyondan fazla insanın eylemli olarak katıldığı Haziran Direnişi. Son bir yılda iktidarın CHP’li belediyelere ve CHP’ye yönelik saldırılarına karşı kitlesel tepkiyi de bu halk hareketleri içinde sayabiliriz. […] The post ‘Örgütlü halk’ ne demek? first appeared on Bilim ve Gelecek .
Prof. Dr. Hasan Aydın İnsan, sayı kavramını oluşturmadan önce çoklukları, ardışıklığı ve mekânsal ayrımları deneyimledi. Sürüdeki hayvanların azaldığını, elindeki nesnelerin çoğaldığını, bir şeyin bölündüğünü veya başka şeylerle bir araya geldiğini gördü. Doğruyu, üçgeni ve daireyi tanımlamadan önce yol aldı, sınır çizdi, barınak kurdu ve toprağı ölçtü. Bu deneyimler henüz aritmetik veya geometri değildi; fakat sayma, […] The post Matematik deneysel bir temele indirgenebilir mi? first appeared on Bilim ve Gelecek .
Ender Helvacıoğlu Özgür Özel ekibi önemli bir politik çıkış yaptı. Bu çıkış Saraçhane mitingleriyle başlamıştı; zorunlu olarak kurulan yeni parti ile örgütsel bir yapıya da kavuşuyor. Bu çıkışın yelkenlerini şişiren rüzgârın, toplumun çoğunluğunun AKP iktidarına duyduğu öfke olduğu biliniyor. Özel’in yeni partisinin bu rüzgârı ne kadar değerlendirebileceği, yönlendirip yönlendiremeyeceği kısa sürede ortaya çıkacak. Mesele sadece […] The post Yeni parti ve sosyalistler first appeared on Bilim ve Gelecek .
Ender Helvacıoğlu Eminim sizin de başınıza gelmiştir: Ayıklarken mutlaka birkaç bezelye tanesi elinizden fırlar, yere düşer. Bunlardan çoğunu arar bulursunuz ama bir tanesi çıldırtıcı biçimde kendini saklamayı başarır. Yaz aylarında pazardan birkaç kilo bezelye, barbunya ve ispir fasulyesi alırım. Bunları ayıklayarak kışın yemek üzere derin dondurucuda depolarım. İşte yukarıda sözünü ettiğim olaylar bu ayıklama faaliyeti […] The post Kayıp bezelye tanesi first appeared on Bilim ve Gelecek .
Ender Helvacıoğlu Marx ve Engels tarafından geliştirilen bilimsel sosyalist kuram, derin ve çok boyutlu bir kapitalizm eleştirisi içerir. Ama bu eleştirinin Batı uygarlık tarzının eleştirisi kapsamına genişletilebildiği söylenemez. Bu da çok doğaldır. Marx ve Engels kâhin değil bilim insanıydılar. 19. yüzyıl Avrupa’sında, endüstri devriminin zirve yaptığı bir çağda yaşadılar. Asya, Afrika, Latin Amerika halkları henüz […] The post Politik ve ideolojik düzlemden bugünkü Çin first appeared on Bilim ve Gelecek .
Hasan Aydın Fransız filozof Luc Ferry ilginç bir ayrım yapar. Ona göre ahlak ile insan yaşamına anlam veren varoluşsal ya da manevi değerler aynı şey değildir. Ahlak, insanların birbirlerine nasıl davranmaları gerektiğiyle ilgilenir; saygı, adalet, dürüstlük, merhamet ve sorumluluk gibi değerler bu alanın merkezinde yer alır. Buna karşılık aşk, ölüm, yas, anlam, umut, fanilik ve […] The post İyi bir yaşam için ahlak yeterli midir? first appeared on Bilim ve Gelecek .
Hasan Aydın Bazı cümleler vardır; ilk bakışta son derece makul görünür, fakat biraz üzerinde durulduğunda birçok güçlüğü içinde taşıdığı anlaşılır. “İnançlar eleştirilemez” yargısı da bunlardan biridir. Son yıllarda bu cümleye hemen her tartışmada rastlıyoruz. Bir karikatür yayımlanıyor, bir roman tartışılıyor, bir tiyatro oyunu sahneleniyor, bir komedyen dinî göndermeler içeren bir gösteri yapıyor ya da sosyal […] The post İnançlar eleştirilemez midir? first appeared on Bilim ve Gelecek .
Stories published via bilimvegelecek.com.tr.
