Ender Helvacıoğlu Modernite meselesi, toplumsal hareketler ve sınıf mücadeleleri düzleminin yanı sıra düşün, bilim ve teknoloji düzleminde tartışıldığında konu daha da berraklaşabilir. Siyaset alanında modernite öncesine özlem, ülkemiz özelinde Osmanlıcılık ve İslamcılık, belli kesimlerde yankı bulabiliyor; ama bilim ve teknoloji alanında modernite öncesine dönmeyi arzu etmek akıl sağlığı çerçevesinde açıklanabilecek bir yaklaşım değil. Gerici ve […] The post Modernite, bilim açısından da milat first appeared on Bilim ve Gelecek .
The post Cenaze töreni ihtiyacı first appeared on Bilim ve Gelecek .
Ender Helvacıoğlu Türkiye’nin modernite birikimi keskin bir sınavdan geçecek. Aslında epeydir geçiyor ama asıl can alıcı ve belirleyici sınavlar gelecekte. Dolayısıyla özgün modernite ve cumhuriyet sürecimizin kazanımlarını vurgulamakla yetinmeyip bu birikimin zaafları ve sınırlılıkları üzerinde de dikkatle durmak gerekiyor. Daha önce cumhuriyet sürecimizin sınırlılıkları ve tıkanıklıkları üzerine uzun uzun yazmıştık (E. Helvacıoğlu, “Cumhuriyet serüvenimiz: Kazanımlar […] The post Türkiye modernitesinin sınırlılıkları ve zaafları first appeared on Bilim ve Gelecek .
KAPAK DOSYASI Bilal Güneş Fanilerin eğlenme ve zevklenme hakkı ve İbrahimi dinler BİLİŞİM DÜNYASINDAN / İzlem Gözükeleş Yapay zekâ ajanları ve ajan temelli yapay zekâ Prof. Dr. Bilal Sambur İnsan, oluş ve otorite Tarikatlar ve cemaatler üzerine humanotolojik bir inceleme Mehmet Sakınç Yaşamda değişimin keşfi: Hugo de Vries Prof. Dr. Barış Korkmaz Nörogelişimsel sorunlar ve […] The post Bilim ve Gelecek Eylül sayısı çıktı! first appeared on Bilim ve Gelecek .
Deniz Karakaş Şencan “İnsan yaşamı ölümlerden öğreniyor” diye yazmıştı Seray Şahiner yine çok sevdiğim bir kaybın arkasından. Yine bu cümlenin yakıcılığını sonuna kadar hissettiğim bir zamandayım. Ben yaşamımda çok sevdiğim yakınlarımı, aile bireylerimi kaybetmiştim maalesef ama dostumu hiç kaybetmemiştim. Bildiğim bir duygu değilmiş, keşke yaşamak zorunda kalmasaydım diyorum. Ailenizden birini yitirdiğinizde onun yokluğuna zamanla alışmaya […] The post Suzan’ın ardından… İncelikler yüzünden first appeared on Bilim ve Gelecek .
Prof. Dr. Hasan Aydın OMÜ Felsefe Bölümü -I- İnsanın en büyük başarılarından biri, gerçekliğin belirli özelliklerini ortak birimler altında karşılaştırılabilir kılan ölçüm temelli bir soyutlama ve bilme biçimi geliştirmesidir. Bu sayede toprağın genişliğini, zamanın akışını, gök cisimlerinin hareketini, maddenin ağırlığını, sesin şiddetini ve sıcaklığın derecesini ortak birimlere bağlamak mümkün olmuştur. Ölçme, belirsizliği azaltır; karşılaştırmayı, hesaplamayı […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post Akademik düşünce ölçülebilir mi? first appeared on Bilim ve Gelecek .
Mehmet Sakınç Bu yazıda evrim teorisinin son halkası olan mutasyonlardan ve onları keşfeden Hollandalı biyolog ve genetikçi Hugo de Vries’ten bahsedeceğiz. Bizdeki evrim anlayışı ne yazık ki yalnızca Darwin’le bilinir. Gerçek bu değildir. Onunla başlayan doğal seçilim Mendel’in genleri ve Hugo de Vries’in mutasyonlarıyla devam eder. 19. yüzyılın ortalarına gidelim. Çek-Avusturyalı Gregor Mendel’in genetik araştırmaları […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post Yaşamda değişimin keşfi: Hugo de Vries first appeared on Bilim ve Gelecek .
Bilişim Dünyasından / İzlem Gözükeleş 28 Temmuz 2026’da, OpenAI, Anthropic, Google ve Meta gibi önde gelen yapay zekâ şirketlerinde çalışan çok sayıda kişi “Pacing the Frontier” başlıklı bir bildiri yayımladı. İmzacılar arasında Anthropic CEO’su Dario Amodei ve OpenAI baş biliminsanı Jakub Pachocki gibi üst düzey isimler de bulunuyor. Bildiride şöyle deniyor (https://www.pacingthefrontier.com/): “Yapay zekâ, çarpıcı […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post Yapay zekâ ajanları ve ajan temelli yapay zekâ first appeared on Bilim ve Gelecek .
Biz onu dergimizin editörlerinden Baha Okar’ın uydurma Ergenekon operasyonlarının bir parçası olan Devrimci Karargâh davasında tutuklanması sürecinde daha yakından tanıdık. Suzan Yılmaz, Baha Okar’ın sevgilisiydi. Örnek bir mücadele verdi. Baha’nın dışardaki eli-ayağı oldu. Tek bir duruşmayı kaçırmadı, dergiye yazılar yazdı, kamuoyuna açıklamalar yaptı. Baha ile Suzan cezaevinde evlendiler. Bu süreçte tanıdık, takdir ettik, ısındık, yakınlaştık […] The post ‘Hoşça kalın arkadaşlar’ first appeared on Bilim ve Gelecek .
Göksal Caner Malatya Kapitalizmin yapısal krizi her geçen gün derinleşirken sömürü biçimleri de çeşitlenerek yaygınlaşıyor. Fabrika kapılarından taşıp gündelik yaşamın her zerresine nüfuz eden sermaye, artık bireyin “boş” zamanını, iletişimini, sosyal ilişkilerini ve hatta eğlencesini de birikim sürecine dahil etmeyi başardı. Yaşanılan bu süreçte “çalışmak” ile “çalışmamak” arasındaki sınır fiilen ortadan kalkarken işçi sınıfının maruz […] The post Dijital kapitalizmin görünmez işçileri ve sömürünün yeni biçimleri first appeared on Bilim ve Gelecek .
Prof. Dr. Barış Korkmaz İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Nöroloji Ana Bilim Dalı Öncelikle farklı gelişen çocuklara yönelik farkındalığın, hoşgörünün ve toleransın artması gerekti. Zaman içinde bu farkındalık artışı kuramsal düzeyde yeni sınıflamalara, yaklaşımlara pratik olarak da somut uygulamalara yansıdı. Son zamanlarda giderek daha önem kazanan “nörodiverjans” kavramı, insan beyninin işleyişini anlama […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post Nörogelişimsel sorunlar ve nörodiverjans Farklılıktan çeşitliliğe, çeşitlilikten zenginliğe veya ötekileştirmeye first appeared on Bilim ve Gelecek .
Bilal Güneş Modern meddah Deniz Göktaş’ın 1 Haziran 2026’da İstanbul Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu’nda sergilediği ve 24 Haziran’da YouTube’a yüklediği “Ölü Deniz” adlı gösterisi, son yıllarda alt sınıfların saflarına doğru itilme hızı ivme kazanan orta sınıf mensupları tarafından çok beğenildi. Son on yıldır sınıfsal konumları bürokratik oligarşi tarafından sürekli olarak baskılanan orta sınıflar, ağlanacak […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post Fanilerin eğlenme ve zevklenme hakkı ve İbrahimi dinler first appeared on Bilim ve Gelecek .
Prof. Dr. Bilal Sambur Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi İnsan ve oluş İnsan hakkında düşünmeye başlamak, insanı belirli bir tanımın içine yerleştirmekten çok, onun hiçbir tanımın içinde bütünüyle tamamlanamayan bir varlık olduğunu kabul etmeyi gerektirir. İnsan, yalnızca sahip olduğu özelliklerin toplamı değildir. Onu geçmişiyle, inançlarıyla, toplumsal statüsüyle veya mensup olduğu grupla açıklamak […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post İnsan, oluş ve otorite Tarikatlar ve cemaatler üzerine humanotolojik bir inceleme first appeared on Bilim ve Gelecek .
Ender Helvacıoğlu 40 yıl süren kanlı bir iç savaşa rağmen Türkiye toplumu Türkler ve Kürtler diye ikiye bölünmedi. Toplum bu savaşı devlet ile PKK arasındaki bir savaş olarak gördü, Türk ve Kürt halkları arasındaki bir savaş olarak değil. Türk PKK’yı, Kürt ise devleti düşman olarak görmüş olabilir; ama Türk Kürt’ü, Kürt de Türk’ü düşman olarak […] The post Ne kadar modernite ve cumhuriyet, o kadar kardeşlik ve eşitlik first appeared on Bilim ve Gelecek .
Ender Helvacıoğlu Devlet-millet çelişkisi tehlikelidir; iktidar-halk çelişkisine benzemez. İktidar ile halk arasındaki çelişki derinleşirse ya seçim ya da -seçim de engelleniyorsa- halk isyanı yoluyla iktidar değişir. Genellikle isyan noktasına varmadan “devlet müdahalesi” ile işler rayına sokulur. Çünkü görevi mevcut sistemin devamını sağlamak olan ve tarafsız bir hakemmiş gibi gözüken “devlet” diye bir araç vardır. Türkiye […] The post Devlet-millet çelişkisi first appeared on Bilim ve Gelecek .
The post Yeni nesil siyaset tuzağı first appeared on Bilim ve Gelecek .
Ender Helvacıoğlu Türkiye’nin “turuncu devrimi”, yani AKP eliyle rejimin değiştirilmesi, seçimler yoluyla gerçekleşti. AKP iktidarı, attığı her karşıdevrimci adımı “seçtirmeye” özen gösterdi. Şimdiye dek -bazıları muhalefetin ses çıkaramadığı hileler yoluyla olsa da- bunu başardı. Bugün de kazanabileceği bir seçim ortamı yaratarak iktidarının devamını sağlamaya uğraşıyor. Kısacası Türkiye’de seçimler önemli. Bu, toplumun demokratik birikiminin güçlülüğünü gösterdiği […] The post Türkiye koşullarında örgütlenme modelleri first appeared on Bilim ve Gelecek .
KAPAK DOSYASI Prof. Dr. Hasan Aydın İnançlar eleştirilemez midir? Dr. Hüseyin Karakuş İşkencenin ABD tarihçesi (1945-2025) BİLİŞİM DÜNYASINDAN / İzlem Gözükeleş Yapay zekâ ve sorumluluk boşluğu Mehmet Sakınç Genetiğin babası: Bahçedeki keşiş Gregor Mendel GENİŞ AÇI / Prof. Dr. Sedat Ölçer Gölgede kalan bir dehanın modern bilime yön veren mirası Emmy Noether’in sessiz devrimi Gülseli […] The post Bilim ve Gelecek Ağustos sayısı çıktı! first appeared on Bilim ve Gelecek .
Ali Törün/ Matematik Sohbetleri “Yeni yılın başlamasıyla beraber 1 Ocak’tan itibaren size 300 sterlinlik bir avans ödemesi yapmaktan memnuniyet duyarım. (…) İşlerim biraz yoluna girer girmez, çok mütevazı olduğunu bildiğim bu avansı kısa süre içinde artıracağıma söz veriyorum. (…) Karşılığında tüm zamanınızı talep edecek kadar mantıksız değilim, ancak sizden belirli aralıklarla bana çalışmam için birkaç […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post Matematik tarihinin en çarpıcı anlaşması first appeared on Bilim ve Gelecek .
Dr. Hüseyin Karakuş Nazi Almanya’sının mirası Nazi Almanya’sında psikiyatri ve tıp dünyası, “ırk hijyeni” ideolojisinin en agresif uygulayıcısı oldu. Rejim, 14 Temmuz 1933 tarihinde “Kalıtsal Hastalıklara Sahip Nesillerin Önlenmesi Kanunu”nu yürürlüğe koyarak şizofreni, manik depresyon, genetik epilepsi, Huntington koresi, genetik körlük, sağırlık, ciddi fiziksel deformasyonlar ve kronik alkolizm gibi hastalıklara sahip bireyleri zorla kısırlaştırma kararı […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post İşkencenin ABD tarihçesi (1945-2025) first appeared on Bilim ve Gelecek .
Stories published via bilimvegelecek.com.tr.