Sokakların "ağırlığı" altında ezilen Avrupa: Ebeveynlerinin krizlerini miras almayı reddeden bir nesil

Avrupa kentlerinin sokaklarında yaşanan protestoların geçici taleplerden ibaret hareketler ya da belirli hükümet kararlarına yönelik tepkiler olduğunu düşünenler yanılıyor. Eğitim koşullarının iyileştirilmesi, uygun fiyatlı konut imkânlarının sağlanması ve ücretlerin artırılması gibi talepler, bugünün, ebeveynlerinin geçmişteki yaşam koşullarından daha kötü olduğunu düşünen genç bir kuşağın öncülük ettiği öfke ve reddediş dalgasının ifadesi niteliğinde. Bu kuşak, Avrupa toplumlarının üzerine inşa edildiği sosyal ilerleme, adalet ve fırsat eşitliği vaatlerinin gerçekleşmediğini ve gerçekleşmeyeceğini düşünüyor. Fransa’dan İspanya, Portekiz, İtalya ve Yunanistan’a, oradan Belçika, Almanya, Arnavutluk ve Sırbistan’a kadar sokaklara çıkılmasının nedenleri farklılık gösterse de gençlerle, onların çıkarlarını temsil etmesi ve daha iyi fırsatlar sunması beklenen siyasi ve ekonomik kurumlar arasındaki giderek derinleşen güven krizi bu hareketlerin ortak noktasını oluşturuyor. Başka bir ifadeyle yaşananlar, önceki kuşakların biriktirdiği yükleri devralmak istemeyen bir nesil ile bu neslin sorularına ikna edici cevaplar vermekte yetersiz kalan sistemler arasındaki bir karşı karşıya gelişe işaret ediyor. Arnavutluk’un başkenti Tiran’da, polis onları dağıtmaya çalışırken gençler tazyikli suya karşı koyuyor / Fotoğraf: AFP Eğitimsel taleplerden kapsamlı bir toplumsal krize Fransa’da lise ve üniversite öğrencilerinin protestoları, bu dalganın en belirgin yansımalarından biri olarak öne çıktı. Eğitimle ilgili talepler kısa sürede eğitim sektörünün sınırlarını aşarak diğer sosyal ve ekonomik meselelerle kesişti. Böylece eğitim kurumları, toplumun farklı kesimlerinin yetkililere karşı katıldığı daha geniş çaplı hareketlerin başlangıç noktalarına dönüştü. Bu eylemlerin etkisi Fransa’yla sınırlı kalmayarak diğer Avrupa ülkelerine de yayıldı. Yunanistan’da binlerce öğrenci ve öğretmen, ücretsiz eğitim talebiyle sokaklara çıktı. İtalya’da ise öğrenciler Fransız yaşıtlarının eylemlerinden ilham aldı. Roma’da 7 Ekim’de bir liseyi işgal eden öğrenciler, yayımladıkları bildiride, eylemlerinin Fransa’da yaşananları örnek aldığını belirtti. Bu görüntüler, protestoların yerel çerçeveden çıkarak öğrenci birliklerinin deneyim ve örgütlenme yöntemlerini paylaştığı, protesto hareketlerinin sloganlarını ortaklaştırdığı Avrupa çapında bir alana taşındığını gösteriyor. Bunun şaşırtıcı bir yanı yok; zira karşı karşıya kalınan sorunlar aynı. Bunların başında okullara ve üniversitelere yatırım yapılması, gençlerin geleceğinin güvence altına alınması, hayat pahalılığıyla ve konut kriziyle mücadele geliyor. İtalya’nın başkenti Roma’da, yüksek yaşam maliyetini protesto etmek için bir gösteri düzenlendi / Fotoğraf: Reuters Konut... Gençlerin bağımsızlığı için en zor sınav Eğitim protestoların başlangıç noktalarından birini oluştururken, konut meselesi, toplumsal öfkeyi birleştirme kapasitesi en yüksek konulardan biri olarak öne çıkıyor. İspanya’da 87 yaşındaki bir kadının evinden tahliye edilmesi, konut krizi ve kira fiyatlarındaki artışla bağlantılı protestoları tetikledi. Bu eylemlerin yankıları komşu Portekiz’e kadar ulaştı. İtalya’da ise konut krizi, öğrencilerin üniversite eğitimlerini sürdürebilme imkânıyla doğrudan bağlantılı hale geldi. Başta Roma olmak üzere büyük şehirlerde kira bedellerinin yükselmesi, bazı öğrencileri küçük odaları paylaşmaya veya üniversitelerden uzakta yaşamaya zorluyor. Bu durum, eğitim hayatlarına ek mali yükler getiriyor. Gerçekte mesele, temel bir ihtiyaç olmasına rağmen konut kavramının çok ötesine geçerek ekonomik ve sosyal bağımsızlığın koşullarından biri haline geliyor. Önceki kuşaklar için istikrar ve yaşam standartlarını yükseltme yolunda neredeyse garantili bir güzergâh olarak görülen üniversite diploması, artık iyi bir iş ve istikrarlı bir gelecek için yeterli güvence sunmuyor. Portekiz’in başkenti Lizbon’da göstericiler konut krizinin çözülmesini talep ediyor / Fotoğraf: AP Çalkantılı iş piyasaları ve kendini mağdur hisseden bir nesil Avrupa’da yaşananları, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından kurulan barış düzeninin dağılması ve daha sonra Soğuk Savaş’ın sosyalist bloğun çöküşüyle sona ermesi sonucunda ortaya çıkan jeopolitik ve jeoekonomik krizlerin bütünü çerçevesinde değerlendirmek gerekiyor. Yaşanan bütün gelişmeler, gençlerin bugün güvencesiz ve istikrarsız işlerin giderek arttığı, yalnızca eğitim yoluyla ekonomik ve sosyal güvence elde etme imkânının azaldığı bir iş piyasasına girmesine yol açtı. Buna, yeni mezunların meslek hayatına adım atarken genellikle ilk basamak olarak gördükleri başlangıç düzeyindeki iş fırsatlarının daralacağı yönündeki endişeleri artıran yapay zekâ kullanımının yaygınlaşması da ekleniyor. Aynı zamanda iklim değişikliği krizi de bu kuşağın hesaplarını etkiliyor. Antoine el Hac'ın Şarku’l Avsat için kaleme aldığı analize göre gençler, alınmasında söz sahibi olmadıkları ekonomik ve siyasi tercihlerin sonuçlarıyla yüzleşmek zorunda olduklarını düşünüyor. Çevresel yükler, kamu bor